GÖYNÜK TOKALI ÖRTMESİ

Bolu Göynük Tokalı Örtmesi, başörtüsü olarak kullanılması için Bolu ili Göynük ilçesinde dokunmaktadır. Örtmeler, köklü bir Osmanlı şehir kültürüne sahip Göynük’ün etnografik taşınabilir kültür varlıkları arasındadır. Günümüzde farklı projelerle yaşatılmaya çalışılan Göynük Tokalı Örtmesinin başörtüsü olarak kullanılmasının tarihçesiyle ilgili kaynaklarda net bir bilgi bulunmamaktadır. Ancak bu dokumanın yörede geçmişi oldukça eskidir. Bolu Göynük Tokalı Örtmesi; iki parçadan oluşan, kısa kenarları ve baş üstüne gelen kısmı desenli ve kısa kenarlarında “toka” adı verilen kırmızı püsküller bulunan bir başörtüsüdür. Bükümlü pamuk çözgü ve atkı iplikleri ile bezayağı dokuma örgüsünde genellikle 90-100 cm. ende ve 170-200 cm boyda dokunmaktadır. Dokumanın çözgü ve zemin atkısı pamuk, desenli bölümleri pamuk ya da ipektir. Bezayağı dokuma örgüsünde dokunan Bolu Göynük Tokalı Örtmesi’nde doğal beyaz renginde pamuk, kırmızı, mavi, turuncu, yeşil, siyah ve lacivert renkleri kullanılmıştır. Temelde “baş bezemeleri” ve “zemin ve alın bezemeleri” olarak iki gruba ayrılır. Baş bezemeleri örtmelerin kısa kenarlarına kenarsuyu olarak uygulanır. Kenarsularının her iki yanında siyah ya da lacivert renk iplikle ilave atkı şerit dokunmaktadır. Zemin ve alın bezemeleri ise kısa kenarsularının üstünde, örtmenin uzun kenarları boyunca yapılır. Bazı örneklerde örtme ortasında küçük motifler, dolgu motifi olarak kullanılmıştır. Örtmenin uzun kenarlarındaki zemin ve alın bezemelerinin rengi bir tarafı renkli diğer tarafı sade olmak üzere farklı renklerde yapılmaktadır. Bolu Göynük Tokalı Örtme için, Göynük Belediyesi İktisadi Kamu İşletmesi tarafından 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 15.05.2015 tarihinden itibaren korunmak üzere 218 no.lu mahreç/coğrafi işaret alınmıştır.